Merhabalar, bilindiği üzere beton ve çelik tasarım yaparken belirli değerdeki emniyet katsayılarını bölünüyor.Çelik için bu katsayı 1,15 ve beton için 1,5 ila 1,7 arasında değişiyor. İdeCad'de beton için bu 1.5'e sabitlenmiş durumda. Bilindiği üzere ülkemizde beton kalitesi, döküm esnasında yaşanan problemler, betonun kürlenmesi ve kalıpların erken sökülmesi gibi birçok problem yaşanmakta ve beton projede öngörülen değeri sağlayamamakta ayrıca yüksek beton sınıfı seçilerek eleman kesitleri küçük seçilmekte. Tasarım yapan mühendis bu sorunları göz önüne alarak 1.7 katsayısını kullanmak isteyebilir ancak İdeCad'de bu mümkün değil bunun sebebi nedir? Yardımlarınız ve değerli görüşleriniz için teşekkürlerimi sunarım.
02/03/2026’dan sonra fiyatlar güncellenecektir.
Malzeme güvenlik katsayısı
- Konbuyu başlatan Byalcin_
- Başlangıç tarihi
Oğuzcan HADİM
Kıdemli Üye
TS500 6.2.5 maddesinde nitelik denetiminin gerektiği gibi yapılmadığı durumlarda güvenlik katsayısının 1.7 alınabileceği belirtilmektedir. Yani bu katsayı resmi bir belgede bulunmaktadır. Ancak TBDY 'e göre nitelikli denetim olmadan beton dökülemez.
TBDY Bölüm 7 bildiğiniz üzere betonarme binaların tasarımı için dikkate aldığımız bölümdür. TBDY 7.2.5.2 maddesinde de TBDY kapsamında yapılacak tüm betonarme binalarda nitelik denetimli, bakım yapılmış ve vibratörle yerleştirilmiş beton kullanım zorunluluğu vardır. Bu anlamda bakıldığında TBDY 'ne göre güvenlik katsayının 1.7 alınmasını gerektirecek bir beton sınıfı kullanılması yasaktır.
Dolayısıyla burada güvenli tarafta kalmak katsayının 1.7 alınması ile değil, denetimin niteliğinin artması sahadaki uygulamanın doğru şekilde yapılması ile mümkündür. Sizin de bahsettiğiniz beton kalitesi, döküm esnasında yaşanılan problemler, beton kürlenmesi ve kalıpların erken sökülmesi gibi durumlar bir 1.7 katsayının kullanılmasını gerektirecek bir problem değildir. yapılması yönetmelikçe yasak olan durumlardır. Beton dayanımının gereken şekilde çıkması, beton bakımının (kürlenmesinin) uygun şekilde yapılması, beton yerleşiminin vibratör ile yapılması, kalıpların zamanında sökülmesi gibi uygulamaların yapılması zorunludur. Dolayısıyla hangi tür bina olursa olsun bu konuda yaşanılan sorunlardan taviz verilmemesi gerektiğini düşünüyorum.
TBDY 7.2.5 ve bu bölümün atıfta bulunduğu diğer standartlar bu konuyu detaylıca ele almaktadır.
Son olarak, bu opsiyon ideCAD 10.94 'te bulunmaktaydı ancak v11 de uluslararası yönetmeliklerin de eklenmesi ile güvenlik katsayısı programın içine gömüldü. Aynı zamanda performans analizlerindeki güvenlik katsayılarının da TBDY gereğince farklı alınması gerekliliği sebebiyle bir kullanıcılar tarafında bazı karışıklıklar ve yanlış anlaşılmalar oluyordu.
Benim sizden şöyle bir ricam var. Bu soruyu sormanızdaki esas sebep nedir söylemeniz mümkün mü? Bu konuda denetim mekanizmasında bir sorun mu yaşadınız? Akademik bir çalışma sebebiyle mi soruyorsunuz? Güvenli tarafta kalmak için böyle bir olanak mı kullanmak istediniz? bu konuda bizi bilgilendirirseniz belki daha iyi yardımcı olabiliriz.
Saygılarımla...
Sayın meslektaşım, aydınlatıcı cevabınız, ilgi ve alakanız için öncelikle teşekkür ederim. Bilindiği gibi ülkemizde cebine birkaç kuruş para giren herkes müteahhitlik yapmaktadır.Birçok şantiyede imzacı şantiye şefleri bulunmakta, yapı denetim firmalarında ve belediyelerde deneyimsiz personeller görev almaktadır.Döküm, yerleştirme ve denetim kısmına gelmeden dahi hazır beton santrallerinde karışımların granülometri eğrileri ve kullanılan çimento kalitesi tartışmaya açıktır. Ayrıca belirttiğim gibi sadece imzacı olan teknik personellerin maalesef usta-amele kısmına söz geçiremediği bir gerçektir. Buna verebileceğimiz en basit örnek 6 şubat depremlerinde yıkılan rönesans rezidans olabilir, yetersiz kolon donatı filiz boyunun sonuçlarının ne olduğu malum. Elbette yıkımın tek sebebi bu değil ancak projede hesaplanan filiz boyunun uygulamadaki ile eş değer olduğunu düşünmüyorum. Lafı çok uzatmakta istemiyorum ancak ülkemizin deprem kuşağında olması, proje-uygulama ve denetim kısmındaki eksikliklerimizi göz önüne alınca kesitlerin boyutlandırılmasında, dayanım hesaplarında daha da güvenli bölgede kalınması açısından 1.7 katsayısının tasarımcıların seçebilmesi gerektiğini düşünüyorum.
Son düzenleme:
Oğuzcan HADİM
Kıdemli Üye
Rica ederim. Ben bu isteğinizi not olarak aldım elbette.
Hepimiz aynı amaç için uğraşıyoruz aslında. Forumda kişisel düşüncelerimi törpüleyerek söylemeye gayret ediyorum. Ancak benim söylemeye çalıştığım şey bir noktada şuydu. mevcuttaki kötü şartları kabul etmeyip bunlara karşı durmak gerekiyor. Beton uygulaması kötü yapılıyor katsayıyı 1.7 alarak güvenli tarafta kalalım fikrine çok katılmıyorum sadece. Bizim yaptığımız hesapların tamamı, aderasın %100 olduğu, donatı kenetlenmesinin yeterli olduğu, beton yerleşiminin doğru bir şekilde yapıldığı gibi betonun ideal koşullarda döküldüğü ve priz aldığı varsayımı ile yapılıyor. Güvenlik katsayısının 1.7 alınması her zaman yeterli bir önlem olmayabilir. Ancak dediğim gibi ben gerekli notu aldım.
Saygılarımla...
Oğuzcan HADİM
Kıdemli Üye
Bir ekleme yapmak isterim. Daha düşük dayanımlı beton tanımı yapmak ve dayanımı düşürmek mevcut sürüm için mümkün. Statik malzeme özellikleri penceresinden beton karakteristik basınç dayanımı uygun değer girerek beton dayanımı düşürebilirsiniz ve güvenlik katsayısına eşdeğer bir tasarım yapabilirsiniz.
SAygılarımla...
Olcay AYDIN
Kıdemli Üye
elbette dediğiniz opsiyon eklenebilir. ancak bunun getireceği fayda konusunda ben de çok emin değilim. dediğiniz gibi yüksek beton sınıfı seçerek kesitleri küçülten mühendis neden 1.7 katsayısını kullansın ? şunu mu demek istiyoruz mühendis olarak kendimize "ben beton sınıfını yüksek kullandım ama katsayıyı 1.7 alarak düşük gibi hesap yaparak güvenli tarafta kaldım" . bu doğru bir yaklaşım olmaz. sonuçta kullanılacak beton sınıfını da , güvenlik katsayısını da aynı mühendis seçiyor. aksini düşünmek bile istemiyorum. bunun yerine " ben projemde c25 beton sınıfı kullandım ancak yerinde c30 beton kullanacağım " demek daha güvenli tarafta kalmak değil mi ? kaldı ki beton sınıfları arasındaki maliyet farkı çok da makul. ancak şunu da söylemek lazım. böyle bir opsiyonu sunmak yazılım tarafına, bu tercihi kullanıp kullanmamak ise proje sorumlusu arkadaşlara düşüyor.
Yüksek beton sınıfı= daha küçük kesit demek bu da kesit boyutlarıyla belirlenen atalet momentlerinin azalması demek.Nispeten yüksek bir beton sınıfı kullanıldığında 1.7 katsayısı ile hem sahada olabilecek olumsuzluklar bir nebze giderilir hem de kesit boyutlarında daha bonkör davranılabilir. En azından ön tasarım konusunda pratiklik olur.Ayrıca projede yazan beton sınıfının sahada değiştirilmesini pek olumlu bulmuyorum rijitlik, tarafsız eksen vb. birçok faktör değişiyor. Hesaplarda gösterilmeden ne gibi bir sonuç vereceği kestirilemez bu yüzden tasarımı ve denetimi iyi yapılmış projeye uygulamada her anlamda sadık kalmak en mantıklısı.