1. Modda Burulma Düzensizliği Hk.

[Ufukbey]

Merhaba,

Simetrik denebilecek bir yapıyı çözümlemeye çalışıyorum fakat kurumda kontrol edildiğinde 1. modda burulma momenti olduğunu söylediler. Bu yapıda 1. modda burulma baskın çıkması normal mi? Aynı yükseklikte daha karışık yapılarda (asimetrik ve idecad ile çözümlenmiş) 1. modda burulma çıkmadığını söylüyorlar. Bu konuda lütfen bana yardımcı olabilir misiniz?

 

[Oğuzcan HADİM]

Simetrik denebilecek bir yapıyı çözümlemeye çalışıyorum fakat kurumda kontrol edildiğinde 1. modda burulma momenti olduğunu söylediler.

Mod şekillerini kontrol ederken analiz görüntüleme seçeneklerinden "modal" sonuçlarını inceleyebilirsiniz.



Bunun dışında modal analiz raporlarından da bu sonucu görebilirsiniz.

Bu yapıda 1. modda burulma baskın çıkması normal mi?

Yapılan birinci modunun burulma olması simetrik olmasına veya karmaşık olmasına bağlı olmayabilir. Bu durumun sebebi burulma rijitliğinin düşük olmasından kaynaklanıyor.

Burulma rijitliğini artırmak için tüp benzeri bir şekil oluşturmaya çalışmak çözüm olabilir. Yani sadece X yönünde değil Y yönünde de dış çerçevelerde perde kullanımı düşünülebilir.

Örnek olması bakımından mimariden bağımsız aşağıda kırmızı ile işaretlediğim perdeleri ekledim. Bu durumda birinci ve ikinci modda X ve Y yönü baskın olan modlar oluştu. Burada burulma rijitliğini azaltmak için cepheye paralel perdeler, kolonların kuvvetli eksenlerinin cepheye paralel olması gibi önlemler almak gerekir.



İlk modda burulma olması TBDY 'de yasaklanmış bir durum değil. Ancak TBDY bilgilendirme Eki EK3A 'da önerilmiyor. Bu konuda daha önceden yazdığımız forumda da yazılarımız mevcuttur bir tanesini aşağıda gönderiyorum.

Konu içindeki mesaj 'Yapı Periyodunun Yüksek Çıkması ve İlk Modun Burulma Olması'

2 Mar 2026

Merhaba, burulmanın 2. modda oluşmaması içine ne yapabiliriz? Yapımız uzun ince bir şekilde olduğu için bu durumdan kaçmanın zor olduğunu düşünüyorum. Bu tarz yapılarda öneriniz ne olur?
Teşekkür ederim

Rijitlik merkezini kütle merkezine yaklaştırmayı deneyebilirsiniz. Bunun dışında en dış çerçevelerdeki Y yönü rijitliği artırmayı deneyebilirsiniz. Planda ince-uzun binalar burulmaya meyillidir. Bu sebeple mümkün mertebe dış çerçevelerde zayıf yönde rijit elemanlar teşkil ederek burulma rijitliğinin artırılması lazım ki burulma modunun periyodu düşsün.
Burulma rijitliğini artırmak...

• Oğuzcan HADİM

• 

Saygılarımla...

 

[Ufukbey]

Mod şekillerini kontrol ederken analiz görüntüleme seçeneklerinden "modal" sonuçlarını inceleyebilirsiniz.

Ekli dosyayı görüntüle 59826

Bunun dışında modal analiz raporlarından da bu sonucu görebilirsiniz.

Ekli dosyayı görüntüle 59827


Yapılan birinci modunun burulma olması simetrik olmasına veya karmaşık olmasına bağlı olmayabilir. Bu durumun sebebi burulma rijitliğinin düşük olmasından kaynaklanıyor.

Burulma rijitliğini artırmak için tüp benzeri bir şekil oluşturmaya çalışmak çözüm olabilir. Yani sadece X yönünde değil Y yönünde de dış çerçevelerde perde kullanımı düşünülebilir.

Örnek olması bakımından mimariden bağımsız aşağıda kırmızı ile işaretlediğim perdeleri ekledim. Bu durumda birinci ve ikinci modda X ve Y yönü baskın olan modlar oluştu. Burada burulma rijitliğini azaltmak için cepheye paralel perdeler, kolonların kuvvetli eksenlerinin cepheye paralel olması gibi önlemler almak gerekir.

Ekli dosyayı görüntüle 59831

İlk modda burulma olması TBDY 'de yasaklanmış bir durum değil. Ancak TBDY bilgilendirme Eki EK3A 'da önerilmiyor. Bu konuda daha önceden yazdığımız forumda da yazılarımız mevcuttur bir tanesini aşağıda gönderiyorum.

Konu içindeki mesaj 'Yapı Periyodunun Yüksek Çıkması ve İlk Modun Burulma Olması'

2 Mar 2026

Merhaba, burulmanın 2. modda oluşmaması içine ne yapabiliriz? Yapımız uzun ince bir şekilde olduğu için bu durumdan kaçmanın zor olduğunu düşünüyorum. Bu tarz yapılarda öneriniz ne olur?
Teşekkür ederim

Rijitlik merkezini kütle merkezine yaklaştırmayı deneyebilirsiniz. Bunun dışında en dış çerçevelerdeki Y yönü rijitliği artırmayı deneyebilirsiniz. Planda ince-uzun binalar burulmaya meyillidir. Bu sebeple mümkün mertebe dış çerçevelerde zayıf yönde rijit elemanlar teşkil ederek burulma rijitliğinin artırılması lazım ki burulma modunun periyodu düşsün.
Burulma rijitliğini artırmak...

• Oğuzcan HADİM

• 

Saygılarımla...

Cevabınız için teşekkür ederim. Peki 1. modda burulma gelmemesi gerekliliği şart olmadığını göre ve mimari proje oldukça kısıtlı olduğu durumlarda mühendis RM-KM arasındaki mesafeyi bina alanına göre oranlayıp tecrübelerine ve binanın simetrisine dayanarak 1. modda burulma çıkmasını sorun olarak görmeyerek ilerleyebilir mi?

 

[Oğuzcan HADİM]

Cevabınız için teşekkür ederim. Peki 1. modda burulma gelmemesi gerekliliği şart olmadığını göre ve mimari proje oldukça kısıtlı olduğu durumlarda mühendis RM-KM arasındaki mesafeyi bina alanına göre oranlayıp tecrübelerine ve binanın simetrisine dayanarak 1. modda burulma çıkmasını sorun olarak görmeyerek ilerleyebilir mi?

Bu noktada evet veya hayır demem uygun olmaz. Yalnızca durumu ve TBDY'de belirtilen koşulları söyleyebilirim. TBDY'de bilgilendirme eki 3A'da belirtilmiştir. Burada da burulmadan kaçınılması gerektiği ve yeterli burulma rijitliğinin sağlanması gerektiği önerilir.


---



Önceki mesajımda da belirtmeye çalıştığım gibi, binanın simetrik olması, Kütle ve rijitlik merkezinin üst üste olması 1.modun burulma çıkmasına engel değildir. Bu kavramlar elbette kütle katılımını ve binadaki burulma düzensizliğini belirleyen şeylerdir, ancak ilk modun burulma olması çoğunlukla sistemin burulma rijitliğine bağlıdır. Bu da cephelerde, cephelere paralel uzunlukta elemanların oluşturulmasıyla mümkündür.

Dolayısıyla taşıyıcı sisteminizi buna göre düzenlemenizi öneririm.

Saygılarımla...