Kalıp planı genel olarak incelediğimizde ,yapının girintili-çıkıntılı ve düzensiz bir plan geometrisine sahip olduğu, kolonların planda ve doğrultular bazında homojen dağılmadığı, bazı çerçeve hatlarının sürekliliğinin bozulduğu ve kolonların güçlü eksen yönlerinin farklı doğrultularda konumlandığı görülmektedir. Her iki doğrultuda perdeler yapıda asimetrik yerleştirilmiş ve her iki doğrultuda yapı asimetriktir. Bu durum kat rijitliğinin yapı genelinde dengeli dağılmamasına ve kütle merkezi ile rijitlik merkezi arasında eksantrisite oluşmasına neden olur.Projenizde ayrıca zemin sınıfı ZD ve spektral ivme katsayısı 1.46 yüksek bir değerdir.
Bodrum kattan üst kata devam eden kolonlarda, bodrum kat ile üst katlar arasındaki rijitlik farkı ve kuvvet aktarımı nedeniyle donatı ihtiyacının artması beklenebilir.Fakat projenizde bodrum katı silerek analiz ettiğimizde bile (yapı bir kat azaltıldığında)S11 kolonundaki en alt katta yüksek donatı ihtiyacı ve kapasite oranının fazla çıkması benzer şekilde devam etmektedir.Bu durum, problemin esas olarak yukarıda da belirttiğim yapının genel taşıyıcı sistem ve plan geometrisiyle ilişkili olduğunu göstermektedir.
Bodrum kat donatı tasarımında As1,As2 ve As3 donatı alanlarına göre tasarım yapılmaktadır. Bodrum kat kolonları zemin kat alt uç noktasındaki tasarım tesirleri altında zorlanabilmektedir. Belirttiğiniz kolonlar TBDY 2018'de verilen maksimum pursantaj sınır değerlerinin altındadır fakat sınırada yakındır. Kolonların kapasite oranlarına bakarsanız, bazı kolonların kapasite oranının depremli kombinasyonlarda sınırdan çalıştığını ve aştığını görebilirsiniz. Kolonlar zorlandığı için, kolon boyutlarını artırabilir ya da tasarım değişikliğine gidebilirsiniz. Kapasite oranından sınır değerde çalışan ve aşan kolonlarda değişiklik yapabilirsiniz. Kolonda donatı sayısını azaltmak için donatı çapını büyütebilirsiniz.
Tasarım değişikliği açısından kolonların güçlü eksenleri X ve Y doğrultularında dengeli dağıtılmalı ve yalnızca mimari gerekliliklere göre farklı yönlerde döndürülmüş kolonlar varsa, bunlar yeniden değerlendirilmelidir. Mümkün olan bölgelerde kesintiye uğrayan kiriş-kolon aksları süreklileştirilmeli ve yatay yüklerin yapı boyunca daha doğrudan aktarılabileceği düzgün moment çerçeveleri oluşturulmalıdır.
S11 kolonundaki donatı fazlalığını yalnızca bodrum kat veya kolon kesiti özelinde değil, yapının genel plan geometrisi, rijitlik dağılımı ve taşıyıcı sistem davranışı ile birlikte değerlendirmek daha doğru olacaktır.
Rijit bodrum katı olan yapılarda rijit bodrum kat için iki yükleme durumlu hesap yönteminin seçilmesini öneririz.
Aşağıdaki bilgilendirme açıklamasını da inceleyebilirsiniz.
