Birleşim noktası tasarım raporu yük kombinasyonları hakkında

[Ersena]

Merhaba,
Çelik konstrüksiyon projesinde yapmış olduğum bir ankastre kolon ayağı bağlantısı için tasarım raporu almak istediğimde en elverişsiz yük kombiansyonu olarak görseldeki yük kombinasyonunu belirtiyor ve taban levhası kalınlığı tahkikinde levha kalınlığını 9.2 cm olarak belirliyor. Yapı ağacına baktığımda böyle bir yük kombinasyonunu göremedim. Ayrıca deprem yönetmeliği veya çelik yönetmeliğinede baktığımda bu şekilde bir kombinasyon göremedim. Bu kombinasyonun bir açıklaması var mıdır. Birleşim kombinasyonlarına müdahale edebileceğim bir seçenek mevcutmudur. Projeyide sıkıştırılmış şekilde ekte paylaşıyorum. Teşekkürler.

 

[Nihan YAZICI]

Raporda görülen G + 1.75Ex - 0.525Ey + 0.7Ez kombinasyonu, TBDY 2018’de doğrudan bu formda tanımlı bir yük birleşimi değildir. Bu kombinasyon, yönetmelikte verilen deprem etkilerinin birleştirilmesi esasları temel alınarak program tarafından türetilmektedir. TBDY 2018’e göre:



Bu çerçevede:
Kombinasyondaki 0.525 katsayısı, ana deprem etkisinin ortogonal %30 bileşeninden türetilmiştir 0.7Ez ifadesi, düşey deprem etkisinin dikkate alındığını göstermektedir
Öte yandan, birleşim tasarımında kullanılan 1.75 katsayısı, TBDY’de doğrudan verilen bir katsayı olmayıp;

Kombinasyonda gördüğünüz 1.75 katsayısı, TBDY 2018’de doğrudan verilen bir katsayı değildir. Yönetmelikte (Madde 4.4.2 ve 4.4.4) deprem etkilerinin nasıl birleştirileceği tarif edilir; ancak birleşim tasarımında deprem yükünün büyütülmesi ayrıca ele alınır.
Şöyle özetleyebiliriz: Yapı analizi yapılırken deprem kuvvetleri, TBDY’ye göre davranış katsayısı (R) kullanılarak azaltılır. Ancak birleşimler sünek olması gerektiği için (kolon ayağı, kiriş-kolon birleşimleri vb.) bu azaltılmış kuvvetlere göre değil, daha büyük ve gerçek davranışı temsil eden kuvvetlere göre tasarlanmalıdır. Bu nedenle program Analizde küçültülmüş olan deprem etkilerini, birleşim tasarımında tekrar büyüterek kullanır.

Bu büyütmenin sonucu olarak da kombinasyonda:
1.75Ex gibi bir ifade oluşur.

 

[Ersena]

Öncelikle cevabını için teşekkür ederim.
"Kombinasyonda gördüğünüz 1.75 katsayısı, TBDY 2018’de doğrudan verilen bir katsayı değildir. Yönetmelikte (Madde 4.4.2 ve 4.4.4) deprem etkilerinin nasıl birleştirileceği tarif edilir; ancak birleşim tasarımında deprem yükünün büyütülmesi ayrıca ele alınır.
Şöyle özetleyebiliriz: Yapı analizi yapılırken deprem kuvvetleri, TBDY’ye göre davranış katsayısı (R) kullanılarak azaltılır. Ancak birleşimler sünek olması gerektiği için (kolon ayağı, kiriş-kolon birleşimleri vb.) bu azaltılmış kuvvetlere göre değil, daha büyük ve gerçek davranışı temsil eden kuvvetlere göre tasarlanmalıdır. Bu nedenle program Analizde küçültülmüş olan deprem etkilerini, birleşim tasarımında tekrar büyüterek kullanır."
şeklinde bir ifadeniz var. Programın otomatik tanımladığı yük kombinasyonlarına baktığımda ex deprem etkisi bileşeninin 1.75 katsayısı ile büyütüldüğünü görüyorum. Ex bileşenin bu kat sayısını yine benzer şekilde zati yük ve yatay ve düşey deprem etkisi bileşenelerini birlikte içeren yük kombinasyonlarındaki ex çarpanları ile karşılaştırdığımda neredeyse 2 katından fazla bir kat sayı uygulandığını görüyorum. Sormak istediğim bu katsayı ile elde edilmiş ex bileşeni esasında küçültülmemiş x yönündeki deprem etkisi bileşenimidir. Yoksa bu oran programın güvenli tarafta kalmasını amaçlayan büyütülmüş bir kat sayımıdır?