1- Kolay gelsin aklıma takılan bir soruyu burada sizinle paylaşmak istedim. Örnek olarak mevcut bir binanın kullanım amacını değiştireceğiz konut olarak tasarlanmış bir binanın ticari dükkana çevrilmesi gibi. Döşeme hareketli yüklerinde artış olacak yeni duvarlar eklenecek döşeme üzerindeki düşey yüklerde artışlar olacak. TBDY2018 e göre bu binanın performans analizi yapılması gerekiyor. Programda binamızı çizdik mevcut beton kalitesi ve donatıların durumuna göre ve uygun performans analizi yöntemlerinden birine göre analiz ettik KH seviyesine ulaştık. Performans analizi perde,kolon ve kiriş elemanlarının düşey yükle beraber deprem kuvveti altındaki şekil değiştirmelerini inceliyor. Peki döşemelerimiz mevcut donatı, kesit ve beton kalitesine göre üzerine gelen düşey yükleri taşıyıp taşıyamadığının tayinini nasıl yapıyoruz yönetmelik mevcut binalarda döşemelerdeki yük artışları için nasıl bir kontrol yolu gösteriyor bize ? Fikirlerinizi paylaşırsanız çok sevinirim.
TBDY içerisinde döşemelerin performans değerlendirilmesi ile ilgili bir bölüm bulunmamaktadır. Döşemelerin doğrusal modellenebileceği ile ilgili bir madde bulunur sadece bu da performans değerlendirilmesi yapılmaması anlamına gelmektedir.
2- İdecad Performans analizinde kirişlerin mesnet bölgelerinde değilde kiriş açıklıklarında da kontroller sağlanıyor mu raporlarda kirişlerin üzerine gelen pozitif momentleri sağlıklı taşıyıp taşıyamadığını nereden görebilirim ?
Burada hem birinci soruya hem de bu soruya yanıt vermeye çalışacağım.
TBDY içerisinde Deprem etkisi altında performans değerlendirmesi, biz inşaat mühendislerinin kendi arasında performans analizi olarak tabir ettiğimiz yöntem aslında elemanların üzerine gelen yükler altında yeterli olup olmadığını göstermez. Performans analizi, deprem etkisi atında elemanlarda oluşan kalıcı şekildeğiştirmelerin değerlerini, sınır değerlerle kıyaslar. Bu durumda kesitlerin yük taşıma kapasiteleri dayanımla kıyaslanmaz, plastik şekildeğiştirme değerleri performans durumunu belirten hasar değerleri ile kıyaslar. Buna ek olarak bu hasarın sünek hasar gören iç kuvvetler (Moment, eksenel kuvvet) olması istenir ve gevrek hasar (kesme kuvveti) gören elemanlar için ekstra bir kontrol yapılır.
Başka bir deyişle performans analizleri, deprem etkisi altında hasar gören elemanların aldıkları hasarın derecesini kontrol eder. Bu sebeple kolonlar ve kirişler için çoğunlukla gelen yük dayanımın üzerinde olacaktır, bu yük sonucu plastikleşme meydana gelecektir ve bu plastik şekildeğiştirmelerin dereceleri hesaplanarak yapı performansı belirlenecektir. Elbette bu hasarlar TBDY 'de tanılanan sünek hasar türünde olmalıdır.
Deprem etkisi altında hasarı çoğunlukla kolon-kiriş uç bölgelerinde olmasını beklendiğinden plastik mafsallar elemanların uç bölgelerine yerleştirilir. TBDY bu şekilde kabul yapmaktadır.
Bu konu ile ilgili detaylı eğitimi youtube kanalımızdan izleyebilirsiniz.
Gelen iç kuvvetlerin eleman dayanımı ile kıyaslandığı sizin tabirinizle elemana gelen momentlerin sağlıklı taşıyıp taşımadığı kontrolü Dayanıma Göre Tasarım (DGT) yaklaşımıdır. PErformans analizinde ise Şekildeğiştirmeye göre değerlendirme ve tasarım yaklaşımı uygulanır. Bu sebeple performans analizinde iç kuvvetlerin sağlıklı şekilde taşınıp taşınmadığı, sehim hesabı ile ilgili değerlendirme yapılmaz. Elbette çeşitli kabullerle bu değerlendirmeleri yapmak da mümkün ancak performans analizinin esas amacı şekildeğiştirmeleri kontrol etmek ve hasar tipinin sünek-gevrek olmasına göre değerlendirme yapmaktır.
Umarım açıklayıcı olabilmişimdir.
SAygılarımla...
